Xét về hoạt động sản xuất, tổng sản lượng toàn ngành trong tháng 5 đạt 10,71 triệu tấn, gần như đi ngang và giữ thế cân bằng tuyệt đối so với tháng 4/2026. Nhận thấy thị trường sắp bước vào giai đoạn thấp điểm, nhiều nhà máy đã chủ động cho dừng lò để tiến hành bảo trì, bảo dưỡng kỹ thuật định kỳ. Việc giãn tiến độ sản xuất và tiết giảm sản lượng một cách hợp lý lúc này là bước đi để các doanh nghiệp giảm lượng hàng tồn kho bãi, đồng thời tối ưu hóa chi phí vận hành trước khi mùa mưa bão đến.

Trong cơ cấu sản xuất tháng này, khối Tập đoàn tiếp tục khẳng định vai trò trụ cột khi đóng góp tới 6,38 triệu tấn, chiếm khoảng 60% tỷ trọng toàn ngành tính chung trong 5 tháng đầu năm. Theo sau đó, khối Vốn NNG đạt 2,04 triệu tấn (tăng 7% so với tháng trước) và khối VICEM đạt 2,28 triệu tấn (giảm nhẹ 5% so với tháng trước).

Đối với thị trường tiêu thụ nội địa, tổng lượng tiêu thụ trong tháng 5 là 7,71 triệu tấn, dù giảm nhẹ 3% so với tháng 4 nhưng lại tăng trưởng bứt phá tới 16% so với cùng kỳ năm 2025. Sự sụt giảm nhẹ so với tháng trước chủ yếu đến từ yếu tố thời tiết và dòng chảy mùa vụ. Khi các tỉnh miền Bắc và miền Trung bắt đầu bước vào những đợt nắng nóng gay gắt đầu mùa, tiến độ thi công tại các công trường ngoài trời ít nhiều bị chậm lại, cộng thêm tình trạng khan hiếm nhân công tạm thời đã tác động trực tiếp lên tốc độ tiêu thụ xi măng trên thị trường.

Trái ngược với điểm sáng từ thị trường trong nước, kênh xuất khẩu trong tháng 5 lại bộc lộ rõ sự chững lại và tiếp tục ghi nhận đà suy giảm tại một số thị trường truyền thống. Tổng khối lượng xuất khẩu toàn ngành tháng 5 chỉ đạt 3,10 triệu tấn (giảm 9% so với tháng trước), kéo doanh thu xuất khẩu giảm tương ứng xuống còn 118,77 triệu USD. Sự sụt giảm này thấy rõ nhất ở mặt hàng xi măng khi sản lượng lao dốc đến 18%, trong khi xuất khẩu clinker vẫn may mắn giữ được nhịp tăng nhẹ 6%.

Nguyên nhân cốt lõi khiến kênh xuất khẩu chưa thể bứt phá nằm ở áp lực chi phí logistics. Bên cạnh việc nhu cầu từ các đối tác quốc tế biến động, rào cản lớn nhất hiện tại vẫn là áp lực từ giá thành và cước phí vận chuyển đường biển liên tục neo ở mức cao. Chi phí logistics tăng cao đã làm giảm đáng kể sức cạnh tranh của các sản phẩm xi măng nội địa khi bước ra sân chơi toàn cầu.

Nhìn chung, tháng 05/2026 cho thấy thị trường xi măng đang bước vào giai đoạn điều chỉnh ngắn hạn sau thời gian phục hồi tích cực. Dù một số chỉ tiêu giảm nhẹ theo tháng, các tín hiệu tăng trưởng so với cùng kỳ vẫn cho thấy nhu cầu thị trường đang dần cải thiện, tạo nền tảng cho hoạt động sản xuất và tiêu thụ trong những tháng tiếp theo.

Cem.Data